Materiały dla nauczycieli

Więcej artykułów…

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Poradniki opracowane przez MEN do pobrania poniżej:

 

Co warto wiedzieć o kierunkach zmian w edukacji, aby skutecznie realizować projekty z Europejskiego Funduszu Społecznego?

Jak organizować edukację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi?

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Kształcenie zawodowe i ustawiczne

Jak reagowac na cyberprzemoc?

Rok odkrywania talentów

Kształcenie zawodowe i ustawiczne

 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Wykaz metod przydatnych w terapii pedagogicznej

do pracy z dzieckiem w ramach pomocy psychologiczno – pedagogicznej

sprawowanej na terenie szkół i placówek

 

 

W ramach pomocy psychologiczno – pedagogicznej sprawowanej na terenie szkoły i przedszkola oraz  w domu (w ścisłej współpracy z nauczycielem – wychowawcą i specjalistą w zakresie terapii pedagogicznej), uprzejmie proponuje się do wykorzystania następujące metody:

  • Dziecięca matematyka – metoda E. Gruszczyk – Kolczyńskiej i E. Zielińskiej,
  • Jak nauczyć dzieci sztuki konstruowania gier? – metoda E. Gruszczyk – Kolczyńskiej,
  • Ćwiczenia ułatwiające naukę czytania i pisania dla uczniów klas młodszych – zeszyty 1, 2, 3- metoda J. Mickiewicz,
  • Poznaję głoski. Ćwiczenia dla klas przedszkolnych i zespołów reedukacyjnych – metoda H. Meterowej,
  • Dźwięki mowy. Program kształtowania świadomości fonologicznej dla dzieci przedszkolnych i szkolnych – metoda A. Mauer,
  • Zgadnij co słychać – metoda E. Spałek, M. Bilińskiej,
  • Trudności w czytaniu i pisaniu. Modele ćwiczeń. Zeszyty ćwiczeń 1-8 – metoda B. Zakrzewskiej,
  • Reedukacja dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu metodą 18 struktur wyrazowych (…) - metoda E. Kujawy i M. Kurzyny,
  • Program  psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju – metoda A. Franczyk, K. Krajewskiej,
  • Czytam, piszę i rysuję – metoda M. Patzerowej,
  • Poczytam Ci, Mamo! -  metoda D. Chwastniewskiej,
  • Metoda Dobrego Startu, od piosenki do literki i in – metoda M. Bogdanowicz,
  • Od obrazka do słowa – metoda H. Rodak, D. Nawrockiej,
  • Wzory i obrazki. Program rozwijający percepcję wzrokową – metodaM. Frostig, D. Horne,
  • Terapia zabawą, czyli usprawnianie psychoruchowe dziecka (…) – metoda J. Baran,
  • Dotyk i komunikacja. Świadomość ciała, kontakt i komunikacja – metoda  M. i Ch. Knill’ów,
  • Dziecko nadpobudliwe – program korekcji zachowań -  metoda T. Opolskiej, M. Potempskiej,
  • Dyktanda  graficzne – metoda Z. Handzel,
  • Ćwiczenia grafomotoryczne – metoda H. Tymichowej,
  • Kocham czytać – nauka czytania dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz    starszych zagrożonych dysleksją i wadami wymowy – metoda J. Cieszyńskiej,
  • Terapia pedagogiczna uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się – metoda I. Sosin (red.),
  • Ortograffiti – Program Edukacyjno Terapeutyczny. Wydawnictwo Operon
    • „Ortograffiti z Bratkiem” – zestaw dla uczniów klas I –III;
    • „Czytam, rozumiem, piszę”, „Matematyka bez trudności”, „Od dysgrafii do kaligrafii” zestawy dla uczniów klas IV-VI;
    • „Ortograffiti” zeszyty od 1 do 9 oraz „Czytanie ze zrozumieniem” zestaw dla uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.
  • Nauka czytania krok po kroku (…) – metoda J. Cieszyńskiej,
  • Terapia pedagogiczna (…) zagadnienia praktyczne i propozycje zajęć – metoda E. M. Skorek (red.),
  • Zabawy rozwijające dla małych dzieci – metoda H. Trawińskiej,

 

Każda z wyżej wymienionych metod stanowi odrębną, całościową publikację, zawierającą co najmniej kilkadziesiąt (a nawet kilkaset) konkretnych  ćwiczeń i wskazań sprzyjających stymulacji poszczególnych funkcji poznawczych i percepcyjno – motorycznych (oraz wzajemnej ich integracji), których odpowiednia specjalizacja, m. in. stanowi  o powodzeniu  dziecka w zakresie nabywania umiejętności związanych z gotowością szkolną czy też uczenia się czytania, pisania i liczenia na każdym etapie edukacyjnym..

Wykorzystanie  każdej z metod wymaga systematycznego i zwiększonego nakładu pracy ze strony ucznia/cy oraz nasilonej współpracy i ujednolicenia oddziaływań wychowawczych, terapeutycznych i edukacyjnych rodziców, osób sprawujących pomoc psychologiczno-pedagogiczną (psycholog, pedagog, logopeda)  na terenie przedszkola czy też  szkoły oraz nauczycieli i wychowawców klas.

 

Opracowanie: Justyna Torbicz, Jadwiga Zaorska

PPP we Włodawie

 

 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dostosowanie wymagań edukacyjnych

mgr Anna Suska

psycholog

Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna we Włodawie

 

 

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE

Obszary dostosowania obejmują:
warunki procesu edukacyjnego tj zasady, metody, formy, środki dydaktyczne
zewnętrzną organizację nauczania ( np. posadzenie ucznia słabosłyszącego w pierwszej ławce )
warunki sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności ( metody i formy sprawdzania i kryteria oceniania )


 Uczniowie o inteligencji niższej niż przeciętna


Uczniowie z inteligencją niższą niż przeciętna ( 70-84 w skalach Wechslera ) stanowią 14% populacji szkolnej. Uzyskują oni słabe wyniki w nauce,
pomimo dużego własnego nakładu pracy a niekiedy nawet, mimo intensywnej stymulacji rozwoju.
Największe trudności mają w rozumowaniu i logicznym
myśleniu we wszystkich jego formach i przejawach. Poziom ich rozwoju słowno-pojęciowego odpowiada wcześniejszej fazie rozwojowej.
W szczególności
uczniowie ci mają problemy z :
wewnętrzną organizacją nowo nabytej wiedzy i integrowaniem jej z już posiadaną ( stąd wolne tempo uczenia się )
generalizowaniem wiedzy oraz wykorzystywaniem jej w różnych dziedzinach
opanowaniem materiału o charakterze abstrakcyjnym ( ze względu na bardzo słabą pamięć krótkotrwałą dzieci te zdecydowanie łatwiej pracują i uczą
się na materiale konkretnym )
umiejętnością myślenia przyczynowo-skutkowego
dokonywaniem porównań między zbiorami ( różnicowanie i szukanie podobieństw )
umiejętnością odróżniania cech istotnych od nieistotnych
dokonywaniem uogólnień, szczególnie o charakterze werbalnym
Myślenie tych dzieci charakteryzuje: konkretyzm i mała samodzielność. Często uczą się „na pamięć” bez zrozumienia treści.
Ich trudności nasilają
się wraz z pokonywaniem kolejnych poziomów edukacji. Wykształcenie wyższe jest dla nich w zasadzie nieosiągalne ( tzn. było nieosiągalne dopóki
nie powstało tak wiele prywatnych szkół wyższych ).
W przypadku tych dzieci konieczne jest dostosowanie zarówno w zakresie formy, jak i treści wymagań.
Nie kwalifikują się do szkoły specjalnej dla upośledzonych umysłowo, a program szkoły ogólnodostępnej jest dla nich trudny, a przede wszystkim zbyt
szybko realizowany. W zasadzie tylko w tej grupie uczniów możemy mówić o obniżeniu wymagań pamiętając jednak, że obniżenie kryteriów jakościowych nie
może zejść poniżej podstawy programowej.

Jak ułatwić naukę:
omawianie niewielkich partii materiału i o mniejszym stopniu trudności
pozostawianie więcej czasu na jego utrwalenie
podawanie poleceń w prostszej formie
unikanie trudnych, czy bardzo abstrakcyjnych pojęć
częste odwoływanie się do konkretu, przykładu
unikanie pytań problemowych, przekrojowych
wolniejsze tempo pracy
szerokie stosowanie zasady poglądowości
odrębne instruowanie dzieci
zadawanie do domu tyle, ile dziecko jest w stanie wykonać samodzielnie.

JĘZYK POLSKI

Symptomy trudności
słabe oceny pomimo starań i wysiłków ucznia
trudności w czytaniu i pisaniu ( trudności z kojarzeniem określonych dźwięków - głosek, z odpowiadającymi im symbolami - literami
trudności w rozumieniu czytanych treści
trudności w samodzielnym wypowiadaniu się, formułowaniu wniosków i sądów, w uogólnianiu, myśleniu symbolicznym ( abstrakcyjnym )
niski poziom rozwoju słowno - pojęciowego ( odpowiada wcześniejszej fazie rozwoju )
ubogie słownictwo, wadliwa struktura gramatyczna wypowiedzi ustnych i pisemnych
słabsza sprawność manualna ( rysunki, pismo mają niski poziom graficzny )
słaba umiejętność stosowania konwencjonalnych sposobów zapamiętywania
duże problemy z przywoływaniem z pamięci odległych partii materiału ( słaba pamięć długotrwała, operacyjna )
trudności z selekcją i wychwyceniem myśli przewodniej w długich tekstach
wolne tempo procesów umysłowych i działania
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zmniejszanie ilości, stopnia trudności i obszerności zadań
dzielenie materiału na mniejsze partie, wyznaczanie czasu na ich opanowanie i odpytywanie
wydłużanie czasu na odpowiedź, przeczytanie lektury
wprowadzanie dodatkowych środków dydaktycznych np. ilustracje, ruchomy alfabet
odwoływanie się do znanych sytuacji z życia codziennego
formułowanie pytań w formie zdań o prostej konstrukcji powołujących się na ilustrujące przykłady
częste podchodzenie do ucznia w trakcie samodzielnej pracy w celu udzielania dodatkowej pomocy, wyjaśnień
zajęcia w ramach zespołu dydaktyczno-wyrównawczego, gdzie szczególnie u młodszych dzieci należy oprócz wyjaśniania bieżących zagadnień programowych
usprawniać funkcje poznawcze ( procesy intelektualne i percepcyjne ), ( zajęcia dodatkowe są niezbędne, bowiem dziecko z inteligencją niższą niż
przeciętna nie jest w stanie opanować tych umiejętności tylko dzięki pracy na lekcji i samodzielnej nauce własnej w domu )
należy zezwolić na dokończenie w domu niektórych prac wykonywanych na lekcjach
dyktanda przeprowadzać indywidualnie w wolniejszym tempie, gdyż dzieci te często nie nadążają za klasą
potrzeba większej ilości czasu i powtórzeń na opanowanie materiału.

JĘZYKI OBCE

Symptomy trudności
trudności z prawidłową wymową
trudności w zapamiętywaniu i/lub odtwarzaniu treści, słówek, zdań
trudności w swobodnym wypowiadaniu się na określony temat
trudności w poprawnym czytaniu i pisaniu
problemy z gramatyką
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zmniejszanie ilości słówek do zapamiętania
pozostawianie większej ilości czasu na ich przyswojenie
odpytywanie po uprzedzeniu, kiedy i z czego dokładnie uczeń będzie pytany
wymagania w wypowiadaniu się na określony temat ograniczyć do kilku krótkich, prostych zdań.

MATEMATYKA, FIZYKA, CHEMIA

Symptomy trudności
trudności z wykonywaniem bardziej złożonych działań
trudność z pamięciowym przyswajaniem i/lub odtwarzaniem z pamięci wyuczonych treści ( np. tabliczka mnożenia, skomplikowane wzory, układy równań )
problem z rozumieniem treści zadań
potrzeba większej ilości czasu na zrozumienie i wykonanie zadania
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
częste odwoływanie się do konkretu ( np. graficzne przedstawianie treści zadań ), szerokie stosowanie zasady poglądowości
omawianie niewielkich partii materiału i o mniejszym stopni trudności ( pamiętając, że obniżenie wymagań nie może zejść poniżej podstawy programowej )
podawanie poleceń w prostszej formie ( dzielenie złożonych treści na proste, bardziej zrozumiałe części )
wydłużanie czasu na wykonanie zadania
podchodzenie do dziecka w trakcie samodzielnej pracy w razie potrzeby udzielenie pomocy, wyjaśnień, mobilizowanie do wysiłku i ukończenia zadania
zadawanie do domu tyle, ile dziecko jest w stanie samodzielnie wykonać
potrzeba większej ilości czasu i powtórzeń dla przyswojenia danej partii materiału.

GEOGRAFIA, BIOLOGIA, HISTORIA

Symptomy trudności
trudność w selekcji i wybraniu najważniejszych treści ( tendencja do pamięciowego uczenia się wszystkiego po kolei )
problem z zapamiętywaniem dat, nazwisk, nazw, miejscowości
nieumiejętność przekrojowego wiązania faktów i informacji
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
w związku z dużym problemem w selekcji i wyborze najważniejszych informacji z danego tematu można wypisać kilka podstawowych pytań, na które uczeń
powinien znaleźć odpowiedź czytając dany materiał ( przy odpytywaniu prosić o udzielenie na nie odpowiedzi ). Podobnie postępować przy powtórkach
pozostawianie większej ilości czasu na przygotowanie się z danego materiału ( dzielenie go na małe części, wyznaczanie czasu na jego zapamiętanie i odpytywanie ).
MUZYKA, WYCHOWANIE FIZYCZNE, PLASTYKA, TECHNIKA

Symptomy trudności
niezborność ruchowa i trudności w wykonywaniu niektórych ćwiczeń ( potrzeba dłuższego treningu, aby opanować dane ćwiczenie, rzucanie do celu itp. )
trudności w zrozumieniu zasad i reguł różnych gier
obniżony poziom prac plastycznych i technicznych ( słabsza własna inwencja twórcza, wyobraźnia )
trudność w zapisywaniu i odczytywaniu nut
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zapewnienie większej ilości ćwiczeń, aby uczeń opanował daną sprawność ( w razie potrzeby zwolnienie z wykonania ćwiczeń przerastających możliwości ruchowe ucznia )
wielokrotne tłumaczenie i wyjaśnianie zasad i reguł gier sportowych
podpowiadanie tematu pracy plastycznej czy technicznej, częste podchodzenie do ucznia, ukierunkowywanie w działaniu
pozwalanie na korzystanie ze śpiewników, wzorów, zapisów nutowych
liberalne ocenianie wytworów artystycznych ucznia
w ocenianiu zwracanie większej uwagi na wysiłek włożony w wykonanie zadania, niż ostateczny efekt pracy.

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE

Obszary dostosowania obejmują:
warunki procesu edukacyjnego tj zasady, metody, formy, środki dydaktyczne
zewnętrzną organizację nauczania ( np. posadzenie ucznia słabosłyszącego w pierwszej ławce )
warunki sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności ( metody i formy sprawdzania i kryteria oceniania )

Uczniowie słabowidzący

U takich dzieci niepełnosprawność w zakresie widzenia oznacza osłabienie wzroku, które nawet przy użyciu szkieł korekcyjnych wpływa negatywnie na
ich osiągnięcia szkolne.

Symptomy trudności
mylenie liter o podobnych kształtach
mylenie wyrazów o podobnej strukturze
przestawianie liter
nieprawidłowa technika czytania
brak rozumienia tekstu w całości
wolniejsze tempo czytania związane z problemami w spostrzeganiu całego wyrazu, zdania.
problemy z rozumieniem tekstu ( konieczność koncentracji na postrzeganiu kształtu poszczególnych liter )
możliwe trudności w pisaniu z uwagi na obniżoną sprawność spostrzegania i zakłóconą koordynację wzrokowo – ruchową.
możliwe popełnianie wielu błędów: przestawianie, mylenie, opuszczanie liter, błędy ortograficzne, złe rozplanowanie stron w zeszycie.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
właściwe umiejscowienie dziecka w klasie ( zapobiegające odblaskowi pojawiającemu się w pobliżu okna, zapewniające właściwe oświetlenie i widoczność )
udostępnianie tekstów ( np. testów sprawdzających wiedzę ) w wersji powiększonej
podawanie modeli i przedmiotów do obejrzenia z bliska
zwracanie uwagi na szybką męczliwość dziecka związaną ze zużywaniem większej energii na patrzenie i interpretację informacji uzyskanych drogą wzrokową
( wydłużanie czasu na wykonanie określonych zadań )
umożliwienie dziecku korzystania z kaset z nagraniami lektur szkolnych
w geometrii należy wprowadzać uproszczone konstrukcje z ograniczoną do koniecznych liczbą linii pomocniczych i konstrukcje geometryczne wykonywać na
kartkach większego formatu niż zwykła kartka papieru
częste zadawanie pytania- „co widzisz?” w celu sprawdzenia i uzupełnienia słownego trafności doznań wzrokowych.
DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE

Obszary dostosowania obejmują:
warunki procesu edukacyjnego tj zasady, metody, formy, środki dydaktyczne
zewnętrzną organizację nauczania ( np. posadzenie ucznia słabosłyszącego w pierwszej ławce )
warunki sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności ( metody i formy sprawdzania i kryteria oceniania )

Uczniowie słabosłyszący


Uczeń słabosłyszący, to dziecko, które ma pozostałości słuchu wystarczające do skutecznego odbierania informacji językowych za pomocą słuchu, najczęściej
przy użyciu aparatu słuchowego. Nie ma związku przyczynowego między osłabieniem słuchu a inteligencją dziecka.

Symptomy trudności
dziecko sprawia wrażenie nie uważającego lub śniącego na jawie, może nie słyszeć instrukcji nauczyciela
jest niechętne angażowaniu się w działania klasowe, obawia się porażki, ponieważ ma kłopoty z rozumieniem
może reagować niewłaściwie w sytuacjach zabawowych ( nie rozumie zasad gry lub intencji innych osób )
reaguje nietypowo na ustne instrukcje
może mieć zaburzenia mowy, mały zasób słów i pojęć
słabo czyta
często myli głoski dźwięczne i bezdźwięczne, nie różnicuje głosek z trzech szeregów s-z-c-dz, sz-ż-cz-dż, ś-ź-ć-dź ( np. zamiast „z” dziecko może napisać
każdą inną literę s,ż,sz )
zamienia i gubi litery, pomija cząstki wyrazów, myli końcówki – co powoduje zmianę treści znaczenia wyrazów, czasem pisze bezsensowne zlepki
liter – w przypadku niezrozumienia ich znaczenia
duże trudności sprawia dziecku poprawna pisownia, opanowanie gramatyki, składni i ćwiczenia stylistyczne
nie jest on w stanie samodzielnie czytać i zrozumieć treści obszernych lektur szkolnych.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zapewnić dobre oświetlenie klasy oraz miejsce dla dziecka w pierwszej ławce w rzędzie od okna. Uczeń będąc blisko nauczyciela ( od 0,5 do 1.5 m ),
którego twarz jest dobrze oświetlona, może słuchać jego wypowiedzi i jednocześnie odczytywać mowę z ust. Należy też, umożliwić dziecku odwracanie się w
kierunku innych kolegów odpowiadających na lekcji co ułatwi lepsze zrozumienie ich wypowiedzi
nauczyciel mówiąc do całej klasy, powinien stać w pobliżu dziecka zwrócony twarzą w jego stronę - nie powinien chodzić po klasie, czy być odwrócony
twarzą do tablicy, to utrudnia dziecku odczytywanie mowy z jego ust
należy mówić do dziecka wyraźnie używając normalnego głosu i intonacji, unikać gwałtownych ruchów głową czy nadmiernej gestykulacji
trzeba zadbać o spokój i ciszę w klasie, eliminować zbędny hałas m.in. zamykać okna przy ruchliwej ulicy, unikać szeleszczenia kartkami papieru,
szurania krzesłami, to utrudnia dziecku rozumienie poleceń nauczyciela i wypowiedzi innych uczniów, powoduje też większe zmęczenie. Takie zakłócenia
stanowią również problem dla uczniów z aparatami słuchowymi, ponieważ są wzmacniane przez aparat
nauczyciel winien upewnić się czy polecenia kierowane do całej klasy są właściwie rozumiane przez dziecko niedosłyszące. W przypadku trudności zapewnić
mu dodatkowe wyjaśnienia, sformułować inaczej polecenie, używając prostego, znanego dziecku słownictwa. Można też wskazać jak to polecenie wykonuje jego
kolega siedzący w ławce
dziecko z wadą słuchu ma trudności z równoczesnym wykonywaniem kilku czynności w tym samym czasie, nie jest w stanie słuchać nauczyciela - co wymaga
obserwacji jego twarzy - jednocześnie otworzyć książkę na odpowiedniej stronie i odnaleźć wskazane ćwiczenie. Często więc nie nadąża za tempem pracy
pozostałych uczniów w klasie
dziecko niedosłyszące powinno siedzieć w ławce ze zdolnym uczniem, zrównoważonym emocjonalnie, który chętnie dodatkowo będzie pomagał mu np. szybciej
otworzy książkę, wskaże ćwiczenie, pozwoli przepisać notatkę z zeszytu itp.
w czasie lekcji wskazane jest używanie jak najczęściej pomocy wizualnych i tablicy ( m.in. zapisanie nowego tematu, nowych i ważniejszych słów, dat na
lekcji historii itp. )
można przygotować uczniowi z niedosłuchem plan pracy na piśmie opisujący zagadnienia poruszane w wykładzie lub poprosić innych uczniów w klasie, aby
robili notatki z kopią i udostępniali je koledze
konieczne jest aktywizowanie dziecka do rozmowy poprzez zadawanie prostych pytań, podtrzymywanie jego odpowiedzi przez dopowiadanie pojedynczych
słów, umowne gesty, mimiką twarzy
nauczyciel podczas lekcji powinien często zwracać się do dziecka niesłyszącego, zadawać pytania – ale nie dlatego, aby oceniać jego wypowiedzi, ale
by zmobilizować go do lepszej koncentracji uwagi i ułatwić mu lepsze zrozumienie tematu
z uwagi na wolne tempo czytania, dziecko potrzebuje więcej czasu na przeczytanie całej książki, dlatego z pomocą rodziców czyta całą lekturę lub tylko
wskazany rozdział. Dla ułatwienia zrozumienia treści nauczyciel może podać pytania pomocnicze, na które dziecko powinno przygotować odpowiedzi – czytając
wcześniej lekturę
dziecko czytając lekturę, krótkie opowiadanie – może założyć swój słowniczek niezrozumiałych zwrotów
pisanie ze słuchu jest najtrudniejszą formą pisania, a szczególnie dla dziecka z zaburzonym słuchem i nieprawidłową wymową, dlatego też należy stosować
ćwiczenia w pisaniu ze słuchu tylko wyrazów lub zdań, wcześniej z dzieckiem utrwalonych, w oparciu o znane mu słownictwo. Jeżeli pisanie ze słuchu sprawia
dziecku niedosłyszącemu duże trudności można je zastąpić inną formą ćwiczeń w pisaniu.
Mogą to być ćwiczenia polegające na :
układaniu zdania z podanej rozsypanki wyrazowej do treści obrazka
przepisywaniu zdań z uzupełnieniem „luk” odpowiednimi wyrazami
porządkowaniu loteryjki gramatyczno - ortograficznej z utrwaleniem znanych zasad pisowni i zwrotów gramatycznych – dobieraniem odpowiednich wyrazów,
uwzględniając ich rodzaj, osobę, liczbę
przy ocenie prac pisemnych dziecka nie należy uwzględniać błędów wynikających z niedosłuchu, one nie powinny obniżyć ogólnej oceny pracy. Błędy mogą stanowić
dla nauczyciela podstawę, do podjęcia z dzieckiem dalszej pracy samokształceniowej i korekcyjnej oraz ukierunkowania rodziców do dalszej pracy w domu. Błędy
w pisowni należy oceniać opisowo, udzielając dziecku wskazówek do sposobu ich poprawienia
uczeń niedosłyszący jest w stanie opanować konieczne i podstawowe wiadomości zawarte w programie nauczania ale wymaga to od niego znacznie więcej czasu
i wkładu pracy, w porównaniu z uczniem słyszącym. Przy ocenie osiągnięć ucznia z wadą słuchu należy szczególnie doceniać własną aktywność i wkład pracy
ucznia, a także jego stosunek do obowiązków szkolnych ( systematyczność, obowiązkowość, dokładność ).

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE

Obszary dostosowania obejmują:
warunki procesu edukacyjnego tj zasady, metody, formy, środki dydaktyczne
zewnętrzną organizację nauczania ( np. posadzenie ucznia słabosłyszącego w pierwszej ławce )
warunki sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności ( metody i formy sprawdzania i kryteria oceniania )

4. Specyficzne trudności w uczeniu się

Dyskalkulia, czyli trudności w liczeniu

Oceniamy przede wszystkim tok rozumowania, a nie techniczną stronę liczenia. Uczeń ma, bowiem skłonność do przestawiania kolejności cyfr w liczbie i przez
to jej zapis jest błędny. Zły wynik końcowy wcale nie świadczy o tym, że dziecko nie rozumie zagadnienia. Dostosowanie wymagań będzie, więc dotyczyło tylko
formy sprawdzenia wiedzy poprzez koncentrację na prześledzeniu toku rozumowania w danym zadaniu i jeśli jest on poprawny - wystawienie uczniowi oceny pozytywnej.
Dysgrafia, czyli brzydkie, nieczytelne pismo

Dostosowanie wymagań będzie dotyczyło formy sprawdzania wiedzy, a nie treści. Wymagania merytoryczne, co do oceny pracy pisemnej powinny być ogólne, takie same,
jak dla innych uczniów, natomiast sprawdzenie pracy może być niekonwencjonalne. Np., jeśli nauczyciel nie może przeczytać pracy ucznia, może go poprosić, aby
uczynił to sam lub przepytać ustnie z tego zakresu materiału. Może też skłaniać ucznia do pisania drukowanymi literami lub na komputerze.
Dysortografia, czyli trudności z poprawną pisownią pod względem ortograficznym, fonetycznym, interpunkcyjnym itd.

Dostosowanie wymagań znowu dotyczy głównie formy sprawdzania i oceniania wiedzy z tego zakresu. Zamiast klasycznych dyktand można robić sprawdziany polegające
na uzasadnianiu pisowni wyrazów, odwołując się do znajomości zasad ortograficznych oceniać odrębnie merytoryczną stronę pracy i odrębnie poprawność pisowni,
nie wpisując tej drugiej oceny do dziennika. W żadnym wypadku dysortografia nie uprawnia do zwolnienia ucznia z nauki ortografii i gramatyki.
Dysleksja, czyli trudności w czytaniu przekładające się często również na problemy ze zrozumieniem treści

Dostosowanie wymagań w zakresie formy może nastąpić w klasach, gdzie programowo jest sprawdzanie opanowania tej umiejętności. Widząc trudności dziecka
nauczyciel może odpytać go z czytanki na osobności, a nie przy całej klasie, nie ponaglać, nie krytykować, nie zawstydzać, nie mobilizować stwierdzeniami ”jak
się postarasz to będzie lepiej", nie zadawać do domu obszernych czytanek do opanowania.
W klasach starszych problem jest bardziej złożony, gdyż opanowanie wiedzy
opiera się na założeniu, że uczeń umie już sprawnie czytać i ta umiejętność rzeczywiście jest niezbędna. Uczeń ma, zatem niewielkie pole manewru. W zasadzie
jedyne, co może zrobić, to więcej czasu poświęcać na naukę, korzystać z lektur wypożyczanych z biblioteki dla niewidomych (nagrane na dyskietki czy taśmy
magnetofonowe) lub sfilmowanych lektur, czy materiałów.
Nauczyciel w zasadzie nie ma wyboru, dysleksja nie daje możliwości obniżenia wymagań jakościowych.
Są to, bowiem uczniowie, z co najmniej przeciętną sprawnością intelektualną, którzy zechcą w przyszłości zdawać maturę, a ta, aby zachować swoją rangę,
musi mieć odpowiedni, co najmniej przeciętny, poziom wymagań.
Polem do pracy dla nauczyciela będzie dbałość o rozwój sfery emocjonalnej takiego ucznia.
Dydaktyka jest, bowiem bardzo ważna, ale jeszcze ważniejsze jest przygotowanie dziecka do radzenia sobie w życiu, a do tego dziecko potrzebuje wrażliwości,
fantazji, ufności we własne siły i zdolności, niezależnie od tego, kim będzie.
Ogólne zasady postępowania z uczniem z dysleksją rozwojową
1. Unikać głośnego odpytywania z czytania przy całej klasie; wskazówka ta dotyczy przede wszystkim dzieci młodszych. Jeśli nauczycielowi dla oceny
umiejętności ucznia niezbędne jest głośne czytanie, należy przeprowadzić je na przerwie, po zakończeniu lekcji
2. Ograniczać czytanie obszernych lektur do rozdziałów istotnych ze względu na omawianą tematykę, akceptować korzystanie z nagrań fonicznych,
w wyjątkowych przypadkach z ekranizacji, jako uzupełnienia samodzielnie przeczytanych rozdziałów
3. Kontrolować stopień zrozumienia samodzielnie przeczytanych przez ucznia poleceń, szczególnie podczas sprawdzianów ( wolne tempo czytania, słabe
rozumienie jednorazowo przeczytanego tekstu może uniemożliwić wykazanie się wiedzą z danego materiału )
4. Ze względu na wolne tempo czytania lub/i pisania zmniejszyć ilość zadań ( poleceń ) do wykonania w przewidzianym dla całej klasy czasie lub wydłużyć czas
pracy dziecka. Formy te należy stosować zamiennie – uczeń pozostawiony w klasie dłużej niż rówieśnicy, narażony na komentarze z ich strony sam zacznie
rezygnować z dodatkowego czasu
5. Ograniczać teksty do czytania i pisania na lekcji do niezbędnych notatek, których nie ma w podręczniku; jeśli to możliwe dać dziecku gotową notatkę do
wklejenia. Zalecenie to jest szczególnie istotne w przypadku dzieci małych lub starszych, u których stwierdzono dysgrafię
6. Pisemne sprawdziany powinny ograniczać się do sprawdzanych wiadomości, wskazane jest, zatem stosowanie testów wyboru, zdań niedokończonych, tekstów
z lukami – pozwoli to uczniowi skoncentrować się na kontrolowanej tematyce, a nie na poprawności pisania
7. Wskazane jest preferowanie wypowiedzi ustnych. Sprawdzanie wiadomości powinno odbywać się często i dotyczyć krótszych partii materiału. Pytania
kierowane do ucznia powinny być precyzyjne
8. W przedmiotach ścisłych podczas wykonywania ścisłych operacji wymagających wielokrotnych przekształceń, należy umożliwić dziecku ustne skomentowanie
wykonywanych działań. W ocenie pracy ucznia wskazanie jest uwzględnienie poprawności toku rozumowania, a nie tylko prawidłowości wyniku końcowego. W
przypadku prac pisemnych z przedmiotów ścisłych i im pokrewnych, nauczyciel powinien zwrócić uwagę na graficzne rozplanowanie sprawdzianów – pod treścią
zadania powinno być wolne miejsce na rozwiązanie. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych pomyłek przy przepisywaniu zadań na inną stronę np. gubienia, mylenia
znaków, cyfr, symboli, tak charakterystycznych dla dzieci z dysleksją.
Materiał programowy wymagający znajomości wielu wzorów, symboli, przekształceń można
podzielić na mniejsze partie. Tam, gdzie jest taka możliwość, pozwolić na korzystanie z gotowych wzorów, tablic itp.
Unikać wyrywania do odpowiedzi. Jeśli to możliwe uprzedzić ucznia (na przerwie lub na początku lekcji), że będzie dzisiaj pytany. W ten sposób umożliwiamy
dziecku przypomnienie wiadomości, skoncentrowaniu się, a także opanowanie zapięcia emocjonalnego często blokującego wypowiedź
9. Dobrze jest posadzić dziecko blisko nauczyciela, dzięki temu zwiększy się jego koncentracja uwagi, ograniczeniu ulegnie ilość bodźców rozpraszających,
wzrośnie bezpośrednia kontrola nauczyciela, bliskość tablicy pozwoli zmniejszyć ilość błędów przy przepisywaniu
10. Złagodzić kryteria wymagań z języków obcych. Uczeń mający problemy z opanowaniem ojczystego języka prawie zawsze ma trudności z mówieniem, rozumieniem,
czytaniem i pisaniem w języku obcym
11. Podczas oceny prac pisemnych nie uwzględniać poprawności ortograficznej lub oceniać ją opisowo. Należałoby pozwolić uczniom na korzystanie ze słowników
ortograficznych podczas pisania wypracowań, prac klasowych.
Postępy w zakresie ortografii sprawdzać za pomocą dyktand z komentarzem, okienkiem ortograficznym,
pisania z pamięci. Zakres sprawdzianu powinien obejmować jeden rodzaj trudność ortograficznych - umożliwi to skoncentrowanie się na zagadnieniu, tym samym
zmniejszając ilość błędów i dając poczucie sukcesu
12. W przypadku ucznia z dysgrafią wskazane jest akceptowanie pisma drukowanego, pisma na maszynie, komputerze, zwłaszcza prac obszernych
(wypracowań, referatów). Nie należy również oceniać estetyki pisma, np. w zeszytach. Jeśli pismo dziecka jest trudne do odczytania, można zamienić pracę
pisemną na wypowiedź ustną
Nauczyciel powinien znać dobrze specyfikę problemu dysleksji, dysortografii i dysgrafii, ponieważ umożliwi mu to rozumienie problemów dziecka i sprzeczności,
np. między dobrą znajomością faktów historycznych a trudnościami z ich chronologicznym uporządkowaniem, wiedzą z zakresu geografii a niemożnością zorientowania
się na mapie, wielokrotnego przepisywania tego samego tekstu w ramach poprawy pracy klasowej a popełniania podczas przepisywania coraz to nowych błędów, czytania
wielu książek a popełniania błędów ortograficznych w często powtarzających się wyrazach, ładnego przepisywania kilkunastu linijek a bazgrania w dalszej części
kartki zeszytu, dobrego słuchu muzycznego a niemożnością nauczenia się czytania nut, itp.

JĘZYK POLSKI


Symptomy trudności
trudności w opanowaniu techniki czytania tj.: głoskowanie, sylabizowanie, przekręcanie wyrazów, domyślanie się, wolne lub nierówne tempo, pauzy, nie zwracanie
uwagi na interpunkcję
niepełne rozumienie treści tekstów i poleceń, uboższe słownictwo
trudności w pisaniu, szczególnie ze słuchu, liczne błędy np.: mylenie z-s, d- t, k -g
błędy w zapisywaniu zmiękczeń, głosek i- j
błędy w zapisywaniu głosek nosowych ą - om, ę – em
opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab
błędy gramatyczne w wypowiedziach ustnych i pisemnych
trudności w formułowaniu wypowiedzi pisemnych na określony temat
trudności w uczeniu się ze słuchu na lekcji, korzystaniu z wykładów, zapamiętywaniu, rozumieniu poleceń złożonych, instrukcji
trudności z zapamiętaniem liter alfabetu, mylenie liter podobnych kształtem l-t-ł
mylenie liter zbliżonych kształtem, lecz inaczej ułożonych w przestrzeni b-d-g-p, w-m
opuszczanie drobnych elementów graficznych liter /kropki, kreski/
błędy w przepisywaniu i pisaniu z pamięci
nieprawidłowe trzymanie przyborów do pisania
wolne tempo pisania, męczliwość ręki
niekształtne litery, nieprawidłowe łączenia - obniżona czytelność pisma
nieumiejętność zagospodarowania przestrzeni kartki
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
nie wymagać, by uczeń czytał głośno przy klasie nowy tekst, wskazywać wybrane fragmenty dłuższych tekstów do opracowania w domu i na nich sprawdzać
technikę czytania
dawać więcej czasu na czytanie tekstów, poleceń, instrukcji, szczególnie podczas samodzielnej pracy lub sprawdzianów, w miarę potrzeby pomagać w ich odczytaniu
starać się w miarę możliwości przygotowywać sprawdziany i kartkówki w formie testów
czytanie lektur szkolnych lub innych opracowań rozłożyć w czasie, pozwalać na korzystanie z książek ”mówionych”
raczej nie angażować do konkursów czytania
uwzględniać trudności w rozumieniu treści, szczególnie podczas samodzielnej pracy z tekstem, dawać więcej czasu, instruować lub zalecać przeczytanie
tekstu wcześniej w domu
częściej sprawdzać zeszyty szkolne ucznia, ustalić sposób poprawy błędów, czuwać nad wnikliwą ich poprawą, oceniać poprawność i sposób wykonania prac
dać uczniowi czas na przygotowanie się do pisania dyktanda poprzez podanie mu trudniejszych wyrazów, a nawet wybranych zdań, które wystąpią w dyktandzie; można
też dawać teksty z lukami lub pisanie z pamięci
dyktanda sprawdzające można organizować indywidualnie
błędów nie omawiać wobec całej klasy
w przypadku trudności w redagowaniu wypowiedzi pisemnych uczyć tworzenia schematów pracy, planowania kompozycji wypowiedzi ( wstęp, rozwinięcie, zakończenie )
pomagać w doborze argumentów, jak również odpowiednich wyrażeń i zwrotów
nie obniżać ocen za błędy ortograficzne i graficzne w wypracowaniach
podać uczniom jasne kryteria oceny prac pisemnych ( wiedza, dobór argumentów, logika wywodu, treść, styl, kompozycja itd. )
dawać więcej czasu na prace pisemne, sprawdzać, czy uczeń skończył notatkę z lekcji, w razie potrzeby skracać wielkość notatek
przypadku trudności z odczytaniem pracy odpytać ucznia ustnie
pozwalać na wykonywanie prac na komputerze
usprawniać zaburzone funkcje - zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

MATEMATYKA, FIZYKA, CHEMIA


Symptomy trudności
nieprawidłowe odczytywanie treści zadań tekstowych
niepełne rozumienie treści zadań, poleceń
trudności z wykonywaniem działań w pamięci, bez pomocy kartki
problemy z zapamiętywaniem reguł, definicji, tabliczki mnożenia
problemy z opanowaniem terminologii ( np. nazw, symboli pierwiastków i związków chemicznych )
błędne zapisywanie i odczytywanie liczb wielocyfrowych ( z wieloma zerami i miejscami po przecinku )
przestawianie cyfr ( np. 56-65 )
nieprawidłowa organizacja przestrzenna zapisu działań matematycznych, przekształcania wzorów
mylenie znaków działań, odwrotne zapisywanie znaków nierówności
nieprawidłowe wykonywanie wykresów funkcji
trudności z zadaniami angażującymi wyobraźnię przestrzenną w geometrii
niski poziom graficzny wykresów i rysunków, nieprawidłowe zapisywanie łańcuchów reakcji chemicznych
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
naukę tabliczki mnożenia, definicji, reguł wzorów, symboli chemicznych rozłożyć w czasie, często przypominać i utrwalać
nie wyrywać do natychmiastowej odpowiedzi, przygotować wcześniej zapowiedzią, że uczeń będzie pytany
w trakcie rozwiązywania zadań tekstowych sprawdzać, czy uczeń przeczytał treść zadania i czy prawidłowo ją zrozumiał, w razie potrzeby udzielać dodatkowych wskazówek
w czasie sprawdzianów zwiększyć ilość czasu na rozwiązanie zadań
można też dać uczniowi do rozwiązania w domu podobne zadania
uwzględniać trudności związane z myleniem znaków działań, przestawianiem cyfr, zapisywaniem reakcji chemicznych itp.
materiał sprawiający trudność dłużej utrwalać, dzielić na mniejsze porcje
oceniać tok rozumowania, nawet gdyby ostateczny wynik zadania był błędny, co wynikać może z pomyłek rachunkowych
oceniać dobrze, jeśli wynik zadania jest prawidłowy, choćby strategia dojścia do niego była niezbyt jasna, gdyż uczniowie dyslektyczni często
prezentują styl dochodzenia do rozwiązania niedostępny innym osobom, będący na wyższym poziomie kompetencji

GEOGRAFIA, BIOLOGIA, HISTORIA


Symptomy trudności
trudności z zapamiętywaniem nazw geograficznych, terminologii z biologii i chemii ( dłuższe nazwy, nazwy łacińskie ), nazwisk z historii
trudności z opanowaniem systematyki ( hierarchiczny układ informacji )
zła orientacja w czasie ( chronologia, daty )
trudności z czytaniem i rysowaniem map geograficznych i historycznych
trudności z orientacją w czasie i w przestrzeni ( wskazywanie kierunków na mapie i w przestrzeni, obliczanie stref czasowych, położenia geograficznego,
kąta padania słońca itp. )
problemy z organizacją przestrzenną schematów i rysunków
trudności z zapisem i zapamiętaniem łańcuchów reakcji biochemicznych
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
uwzględniać trudności z zapamiętywaniem nazw, nazwisk, dat
w czasie odpowiedzi ustnych dyskretnie wspomagać, dawać więcej czasu na przypomnienie, wydobycie z pamięci nazw, terminów, dyskretnie naprowadzać
częściej powtarzać i utrwalać materiał
podczas uczenia stosować techniki skojarzeniowe ułatwiające zapamiętywanie
wprowadzać w nauczaniu metody aktywne, angażujące jak najwięcej zmysłów (ruch, dotyk, wzrok, słuch), używać wielu pomocy dydaktycznych, urozmaicać proces nauczania
zróżnicować formy sprawdzania wiadomości i umiejętności tak, by ograniczyć ocenianie na podstawie pisemnych odpowiedzi ucznia
przeprowadzać sprawdziany ustne z ławki, niekiedy nawet odpytywać indywidualnie często oceniać prace domowe

MUZYKA, PLASTYKA, WYCHOWANIE FIZYCZNE, TECHNIKA


Symptomy trudności
trudności z czytaniem nut, odtwarzaniem rytmu, śpiewaniem, tańczeniem
trudności z rysowaniem (rysunek schematyczny, uproszczony) i organizacją przestrzenną prac plastycznych
obniżony poziom wykonania prac plastycznych i technicznych ( dobra własna inwencja twórcza i wyobraźnia )
mylenie prawej i lewej strony
trudności z opanowaniem układów gimnastycznych ( sekwencje ruchowe zorganizowane w czasie i przestrzeni )
trudności w bieganiu, ćwiczeniach równoważnych
trudności w opanowaniu gier wymagających użycia piłki ( siatkówka, koszykówka, tenis ziemny i stołowy, itp. )
niechęć do uprawiania sportów wymagających dobrego poczucia równowagi ( deskorolka, narty, snowboard )
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zawsze uwzględniać trudności ucznia
w miarę możliwości pomagać, wspierać, dodatkowo instruować, naprowadzać, pokazywać na przykładzie
dzielić dane zadanie na etapy i zachęcać do wykonywania malutkimi krokami
nie zmuszać na siłę do śpiewania, czy wykonywania ćwiczeń sprawiających uczniowi trudność
dawać więcej czasu na opanowanie danej umiejętności, cierpliwie udzielać instruktażu
nie krytykować, nie oceniać negatywnie wobec klasy
podczas oceniania brać przede wszystkim pod uwagę stosunek ucznia do przedmiotu, jego chęci, wysiłek, przygotowanie do zajęć w materiały, niezbędne pomoce itp.
włączać do rywalizacji tylko tam, gdzie uczeń ma szanse

JĘZYKI OBCE


Symptomy trudności
trudności z zapamiętaniem słówek, struktur gramatycznych
problemy z budowaniem wypowiedzi ustnych
trudności z rozumieniem i zapamiętywaniem tekstu mówionego lub nagranego na taśmę
problemy z odróżnianiem słów podobnie brzmiących
błędy w pisaniu- trudności z odróżnianiem wyrazów podobnych- gubienie drobnych elementów graficznych, opuszczanie i przestawianie liter
trudności z poprawnym pisaniem, pomimo dobrych wypowiedzi ustnych
kłopoty z zapisem wyrazów w poprawnej formie gramatycznej
gubienie drobnych elementów graficznych, opuszczanie i przestawianie liter
trudności z poprawnym pisaniem, pomimo dobrych wypowiedzi ustnych
kłopoty z zapisem wyrazów w poprawnej formie gramatycznej
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
dawać łatwiejsze zadania
nie wyrywać do natychmiastowej odpowiedzi, dawać więcej czasu na zastanowienie się i przypomnienie słówek, zwrotów
dawać więcej czasu na opanowanie określonego zestawu słówek
w fazie prezentacji leksyki zwolnić tempo wypowiadanych słów i zwrotów, a nawet wypowiadać je przesadnie poprawnie
można pozwolić na korzystanie z dyktafonu podczas lekcji
nowe wyrazy objaśniać za pomocą polskiego odpowiednika, w formie opisowej, podania synonimu, antonimu, obrazka, tworzenia związku z nowym wyrazem
w zapamiętywaniu pisowni stosować wyobrażanie wyrazu, literowanie, pisanie palcem na ławce, pisanie ze zróżnicowaniem kolorystycznym liter
przy odczytywaniu tekstu przez nauczyciela pozwalać na korzystanie z podręcznika
w nauczaniu gramatyki można stosować algorytmy w postaci graficznej wykresów, tabeli, rysunków
podczas prezentacji materiału zestawiać zjawiska gramatyczne języka polskiego ze zjawiskami gramatycznymi charakterystycznymi dla języka obcego
prowadzić rozmówki na tematy dotyczące uczniów
dawać więcej czasu na wypowiedzi ustne i prace pisemne
liberalnie oceniać poprawność ortograficzną i graficzną pisma
oceniać za wiedzę i wysiłek włożony w opanowanie języka, kłaść większy nacisk na wypowiedzi ustne

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inteligencja niższa niż przeciętna

Anna Suska

psycholog

Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna we Włodawie

 

 

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej  nauczyciel jest obowiązany indywidualizować pracę z uczniem na obowiązkowych i dodatkowych
 zajęciach edukacyjnych, odpowiednio do jego potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych. Zasada ta dotyczy m.in. uczniów,
którzy objęci są pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole – na podstawie ustaleń zawartych w opracowanym dla nich planie działań wspierających.
Takimi uczniami powinni być ci z tzw. niższą niż przeciętna inteligencją. W skali Wechslera inteligencja niższa niż przeciętna mieści się w
przedziale 70 – 84.
CZYM  CHARAKTERYZUJE  SIĘ  UCZEŃ  Z  INTELIGENCJĄ NIŻSZA NIŻ PRZECIĘTNA?
Zasadniczą cechą, która charakteryzuje te dzieci jest słaby rozwój myślenia słowno–pojęciowego. Nie radzą sobie z wykonywaniem tych zadań szkolnych,
które angażują proces myślenia logicznego. Szczególnie jest to widoczne na matematyce i innych przedmiotach ścisłych. Na języku polskim mają
trudności z czytaniem ze zrozumieniem, wnioskowaniem, uzasadnianiem, interpretacją tekstu. Najlepiej radzą sobie z tymi treściami, które można
 opanować mechanicznie. Ze względu na wolne tempo uczenia się nie nadążają za pracą rówieśników. Ponadto charakteryzują się:
 trudnością w organizacji nowo nabytej wiedzy i integrowaniu jej z już posiadaną;
trudnościami w generalizowaniu wiedzy i wykorzystaniu jej w różnych dziedzinach;
słabą umiejętnością wyodrębniania cech istotnych od nieistotnych;
W literaturze pojawiają się różne dane dotyczące odsetka  tych dzieci w populacji.  Najczęściej podawaną liczbą jest od 10% - 15%, czyli  w 
przeciętnej klasie szkoły masowej  znajduje się od 3 do 4 dzieci z inteligencją niższa niż przeciętna. Dzieci te stanowią niejednorodną grupę.
Janusz Kostrzewski wyróżnia w niej pięć podgrup:
Dzieci zaniedbane pedagogicznie. Dziecko wychowywane jest w niesprzyjających warunkach (ekonomicznych, emocjonalnych),  pozbawione jest bodźców
stymulujących jego rozwój poznawczy. Konsekwencją takiej sytuacji jest osiąganie przez nie niskiego wyniku w testach inteligencji. Dzieci te mają
jednak dobre tempo uczenia i dzięki odpowiednim oddziaływaniom dydaktyczno – wychowawczym szybko mogą nadrobić zaległości w rozwoju.
Dzieci o poprawnym lecz powolnym przebiegu procesów poznawczych. Są to dzieci, które na wykonanie zadań potrzebują więcej czasu. Obowiązujący w
badaniach inteligencji limit czasowy, który przekraczają obniża ich ogólny wynik w teście .
Dzieci z parcjalnymi deficytami rozwoju psychoruchowego. W przypadku tych dzieci ogólny wynik w teście inteligencji zostaje obniżony z powodu
deficytów parcjalnych np. funkcji słuchowo – językowych. Charakteryzuje je tzw. nieharmonijny rozwój umysłowy.
Dzieci niepełnosprawne intelektualnie. Dzięki intensywnej stymulacji, dobrej pamięci mechanicznej niektóre dzieci mogą „sztucznie” osiągać w
badaniu inteligencji lepszy wynik.
Dzieci o istotnie niższym niż przeciętny poziomie inteligencji. Dzieci te we wszystkich skalach testu  uzyskują wyniki na poziomie niższym niż przeciętny.
JAK POMÓC UCZNIOM  Z  INTELIGENCJĄ NIŻSZA NIŻ PRZECIĘTNA?
Praca z tymi uczniami powinna koncentrować się nie tylko na wspomaganiu ich zdolności poznawczych, ale także na wsparciu  rozwoju emocjonalnego,
społecznego. Nie mogą czuć się w klasie gorsze, wyśmiewane przez rówieśników. NIE MOŻNA POZWOLIĆ ZAGUBIĆ SIĘ TYM DZIECIOM W KLASIE.
Rodzice  także powinni im udzielać wsparcia emocjonalnego, akceptować dziecko takim jakie ono jest. Niejednokrotnie trudno im się pogodzić z problemami
jakie one stwarzają. W domu jednak dziecko musi czuć się bezpiecznie i akceptowane. Praca wychowawcza z uczniem, nie może ograniczać się tylko do pracy
z nim samym, koniecznie należy zaangażować rodziców dziecka. Pokazać, nauczyć i pokierować, jak mają pomagać swojemu dziecku. Pomoc rodzinie  jest
niezbędna i priorytetowa.
 DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ:
-wspieranie  mocnych stron, udzielanie wsparcia emocjonalnego,
-przydzielanie zadań, które jest w stanie wykonać (stwarzanie poczucia sukcesu), częste nagradzanie wysiłku ucznia w czasie pracy lekcyjnej,
-cierpliwe wyjaśnianie poleceń, pomaganie dodatkowymi pytaniami (o prostej konstrukcji),
-dzielenie materiału na mniejsze partie, formułowanie krótkich, prostych pytań,
-nagradzanie wysiłku, jaki uczeń wkłada w wykonanie zadania,
- dzielenie materiału na mniejsze partie, wyznaczenie czasu na ich opanowanie i odpytanie,
- wydłużenie czasu na odpowiedź, przeczytanie lektury, pozwolenie na korzystanie z audiobooków,
- odwoływanie się do sytuacji znanych z życia codziennego,
- zezwalanie na dokończenie w domu niektórych prac wykonywanych na zajęciach,
- kontrolować na bieżąco pracę ucznia w szkole, częściej sprawdzać zeszyty, ćwiczeniówki.
Propozycja dostosowania wymagań z poszczególnych przedmiotów:
JĘZYKI OBCE
Symptomy trudności :
trudności z prawidłową wymową, w zapamiętywaniu i/lub odtwarzaniu treści, słówek,
trudności w swobodnym wypowiadaniu się na określony temat,
trudności w poprawnym czytaniu i pisaniu,
problemy z gramatyką.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
zmniejszanie ilości słówek do zapamiętania,
pozostawianie większej ilości czasu na ich przyswojenie,
odpytywanie po uprzedzeniu -  kiedy i z czego dokładnie uczeń będzie pytany,
 wypowiadanie się na określony temat ograniczyć do kilku krótkich, prostych zdań.
 JĘZYK POLSKI
Symptomy trudności
trudności w czytaniu i pisaniu  i w rozumieniu czytanych treści,
trudności w samodzielnym wypowiadaniu się, formułowaniu wniosków i sądów,
ubogie słownictwo, wadliwa struktura gramatyczna wypowiedzi ustnych i pisemnych,
słabsza sprawność manualna,
trudności z selekcją i wychwyceniem myśli przewodniej w długich tekstach.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych :
zmniejszanie ilości, stopnia trudności i obszerności zadań,
dzielenie materiału na mniejsze partie, wyznaczanie czasu na ich opanowanie,
wydłużanie czasu na odpowiedź, przeczytanie lektury,
odwoływanie się do znanych sytuacji z życia codziennego,
częste podchodzenie do ucznia w trakcie samodzielnej pracy w celu udzielania dodatkowej pomocy, wyjaśnień,
zajęcia w ramach zespołu dydaktyczno-wyrównawczego, gdzie szczególnie u młodszych dzieci należy oprócz wyjaśniania bieżących zagadnień programowych
usprawniać funkcje poznawcze,
zezwolić na dokończenie w domu niektórych prac wykonywanych na lekcjach,
dyktanda przeprowadzać indywidualnie w wolniejszym tempie.
MATEMATYKA, FIZYKA, CHEMIA
Symptomy trudności :
trudności z wykonywaniem bardziej złożonych działań
trudność z pamięciowym przyswajaniem i/lub odtwarzaniem z pamięci wyuczonych treści ( np. tabliczka mnożenia, skomplikowane wzory, układy równań )
problem z rozumieniem treści zadań
potrzeba większej ilości czasu na zrozumienie i wykonanie zadania
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych:
częste odwoływanie się do konkretu ( np. graficzne przedstawianie treści zadań ),
podawanie poleceń w prostszej formie ( dzielenie złożonych treści na proste, bardziej zrozumiałe części ),
wydłużanie czasu na wykonanie zadania,
podchodzenie do dziecka w trakcie samodzielnej pracy w razie potrzeby udzielenie pomocy, wyjaśnień, mobilizowanie do wysiłku i ukończenia zadania,
zadawanie do domu tyle, ile dziecko jest w stanie samodzielnie wykonać.
GEOGRAFIA, BIOLOGIA, HISTORIA
Symptomy trudności
trudność w selekcji i wybraniu najważniejszych treści ( tendencja do pamięciowego uczenia się wszystkiego po kolei ), nieumiejętność przekrojowego
wiązania faktów,
problem z zapamiętywaniem dat, nazwisk, nazw, miejscowości;
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
w związku z dużym problemem w selekcji i wyborze najważniejszych informacji z danego tematu można wypisać kilka podstawowych pytań, na które uczeń
powinien znaleźć odpowiedź czytając dany materiał ( przy odpytywaniu prosić o udzielenie na nie odpowiedzi ). Podobnie postępować przy powtórkach.
pozostawianie większej ilości czasu na przygotowanie się z danego materiału
( dzielenie go na małe części, wyznaczanie czasu na jego zapamiętanie ).
MUZYKA, WYCHOWANIE FIZYCZNE, PLASTYKA, TECHNIKA
Symptomy trudności:
niezborność ruchowa i trudności w wykonywaniu niektórych ćwiczeń ( potrzeba dłuższego treningu, aby opanować dane ćwiczenie, rzucanie do celu itp. )
trudności w zrozumieniu zasad i reguł różnych gier;
obniżony poziom prac plastycznych i technicznych ( słabsza własna inwencja twórcza, wyobraźnia );
trudność w zapisywaniu i odczytywaniu nut.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych:
zapewnienie większej ilości ćwiczeń, aby uczeń opanował daną sprawność ( w razie potrzeby zwolnienie z wykonania ćwiczeń przerastających jego możliwości ruchowe),
wielokrotne tłumaczenie i wyjaśnianie zasad i reguł gier sportowych,
podpowiadanie tematu pracy plastycznej czy technicznej, częste podchodzenie do ucznia, ukierunkowywanie w działaniu,
pozwalanie na korzystanie ze śpiewników, wzorów, zapisów nutowych,
w ocenianiu zwracanie większej uwagi na wysiłek włożony w wykonanie zadania, niż ostateczny efekt pracy.


 

 


Dzisiaj jest: Środa
17 Października 2018
Imieniny obchodzą
Lucyna, Małgorzata, Marian, Sulisława,
Wiktor, Wiktoriusz

Do końca roku zostało 76 dni.
Zodiak: Waga
Ulti Clocks content
poprzednim miesiącu październik 2018 następnym miesiącu
P W Ś C Pt S N
week 40 1 2 3 4 5 6 7
week 41 8 9 10 11 12 13 14
week 42 15 16 17 18 19 20 21
week 43 22 23 24 25 26 27 28
week 44 29 30 31